- Bugünkü teknik ve uygulamaya dayanılarak hazırlanmış olan bu standardın, zamanla ortaya çıkacak gelişme ve değişikliklere uydurulması mümkün olduğundan ilgililerin yayınları izlemelerini ve standardın uygulanmasında karşılaştıkları aksaklıkları Enstitümüze iletmelerini rica ederiz.
- Bu standardı oluşturan Hazırlık Grubu üyesi değerli uzmanların emeklerini; tasarıları üzerinde görüşlerini bildirmek suretiyle yardımcı olan bilim, kamu ve özel sektör kuruluşları ile kişilerin değerli katkılarını şükranla anarız.
Kalite Sistem Belgesi
İmalat ve hizmet sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşların sistemlerini TSE-ISO 9000 Kalite Standartlarına uygun olarak kurmaları durumunda TSE tarafından verilen belgedir.
Türk Standartlarına Uygunluk Markası (TSE Markası)
TSE Markası, üzerine veya ambalajına konulduğu malların veya hizmetin ilgili Türk Standardına uygun olduğunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya çıktığında Türk Standartları Enstitüsü?nün garantisi altında olduğunu ifade eder.
Kalite Uygunluk Markası (TSEK Markası)
TSEK Markası, üzerine veya ambalajına konulduğu malların veya hizmetin henüz Türk Standardı olmadığından ilgili milletlerarası veya diğer ülkelerin standartlarına veya Enstitü tarafından kabul edilen teknik özelliklere uygun olduğunu ve mamulle veya hizmetle ilgili bir problem ortaya çıktığında Türk Standartları Enstitüsü?nün garantisi altında olduğunu ifade eder.
DİKKAT!
TS işareti ve yanında yer alan sayı tek başına iken (TS 4600 gibi), mamulün Türk Standardına uygun üretildiğine dair üreticinin beyanını ifade eder. Türk Standartları Enstitüsü tarafından herhangi bir garanti söz konusu değildir.
Standartlar ve standardizasyon konusunda daha geniş bilgi Enstitümüzden sağlanabilir.
TÜRK STANDARTLARININ YAYIN HAKLARI SAKLIDIR.
ICS 03.220.20 TÜRK STANDARDI TS 12652/Nisan 2000
ÖNSÖZ
- Bu Standard, Türk Standartları Enstitüsü?nün Hizmet Standartları Hazırlık Grubu?nca hazırlanmış ve TSE Teknik Kurulunun 19 Nisan 2000 tarihli toplantısında kabul edilerek yayımına karar verilmiştir.
- Bu standardın hazırlanmasında, milli ihtiyaç ve imkanlarımız ön planda olmak üzere, milletlerarası standartlar ve ekonomik ilişkilerimiz bulunan yabancı ülkelerin standartlarındaki esaslar da göz önünde bulundurularak; yarar görülen hallerde, olabilen yakınlık ve benzerliklerin sağlanmasına ve bu esasların, ülkemiz şartları ile bağdaştırılmasına çalışmıştır.
- Bu standart son şeklini almadan önce; bilimsel kuruluşlar, üretici, imalatçı ve tüketici durumundaki konunun ilgilileri ile gerekli işbirliği yapılmış ve alınan görüşlere göre olgunlaştırılmıştır.
ATIF YAPILAN STANDARTLAR
REFERENCES
TS 266/Nisan 1997 Sular-İçme ve Kullanma Suları
Water İntended for human consumption
TS 828/Ocak 1983 Binalarda Temizsu Tesis Kuralları
Rules for İnstallation Water Supply for Buildings
TS 863/Nisan 1995 Asansörler - İnsan Taşımak İçin Elektrikli
Electrical Lifts for Passenger
TS IEC 60364-1 Binalardaki Elektrik Tesisatı-Bölüm 1: Kapsam Konu ve Temel Prensipleri
Electrical İnstallations of Buildings-Part1: Scope Object and Fundamental Principles
TS 3419/Haziran 1979 Havalandırma ve iklimlendirme Tesislerinin Projelendirilmesi Kuralları
Principles for The Preparation of The Projects of Ventilation andA ir Conditioning Installation
TS 4156/Ocak 1991 Yangından Korunma-Umumi Yerlerde İlgili Genel Kurallar
General Rules for Fire Protection in Common Places
TS 8357/Nisan 1990 Halka veya Müşterilere Açık WC?lerin Sınıflandırılması ve Özellikleri
The Classification and Requirements of Public Lavatories
TS 10025/Mart 1992 Elektrik Tesisatı- Binalarda- Elektrik Teçhizatı Seçimi ve Montajı- Topraklama Tertibatları ve Koruyucu İletkenler
Electrical Installations of Buildings- Selection and Erection of Electrical Equipment- Earthing Arrangements and Protective
Conductors
TS 10551/Aralık 1992 Şehir İçi Yollar ? Otolar İçin Otopark Tasarım Kuralları
Cars-Design Criteria of Auto Parking Facilities in Urban Areas
TS 11526/Ocak 1995 Oto Temizleme Yerleri-Genel Kuralları
Auto Washing Places-General Rules
ICS 03.220.20 TÜRK STANDARDI TS 12652/Nisan 2000
İŞYERLERİ ? OTOMOBİL KİRALAMA HİZMETİ VEREN ? GENEL KURALLAR
0 ? KONU, TARİF, KAPSAM
0.1 ? KONU
Bu standart otomobil kiralama hizmeti veren işyerlerine ait genel kurallara dairdir.
0.2 ? TARİF
0.2.1- Otomobil Kiralama Hizmeti
Otomobil kiralama hizmeti, otomobil kiralama hizmeti veren işyerinin sahip olduğu ve/veya diğer kişi ve/veya kuruluşlardan sözleşme karşılığı sağladığı otomobilleri,
belirli şartlar altında, kişi ve/veya kuruluşların hizmetine sunma işidir.
0.3- KAPSAM
Bu Standard otomobil kiralama hizmeti veren işyerlerine sit genel kuralları kapsar.
NOT ? Bu standart metninde bundan böyle otomobil kiralama hizmeti veren işyeri ifadesi ?işyeri?
kelimesi kullanılmıştır.
1- GENEL KURALLAR
1.1 ? İŞLETMECİLİKLE İLGİLİ KURALLAR
1.1.1 ? İşyerinde hizmetler müşteri ile tek tip Türkçe, İngilizce veya ilgilinin arzu ettiği bir dilde hazırlanan sözleşme ile verilmeli sözleşmenin onaylı bir nüshası müşteride kalmalı ve sözleşmenin aslı işyeri tarafından bir yıl süre ile muhafaza edilmelidir.
1.1.2 ? Hazırlanan otomobil kiralama sözleşmesinde; kiralama ücretine hangi hususların dahil olduğu açık olarak belirtilmiş olmalıdır.
1.1.3 ? İşyeri ile müşteri arasında doğabilecek ihtilaflar için hangi mahkemelerin yetkili olduğu sözleşmede yer almalıdır.
1.1.4 ? Müşterinin kiraladığı otomobille yaptığı kaza sonucu uğradığı zararın işyeri sigortası tarafından karşılanacağı ve bu gibi hallerde; müşteriden, otomobilin işten kaldığı süre için tazminat talep edilmeyeceği sözleşmede yer almalıdır.
1.1.5 ? Kiralanan otomobille kaza yapılması ve kaza sonrasında müşterinin seyahate devam etmek istemesi halinde, işyeri müşterinin seyahatinin devamını sağlamalı ve bu husus sözleşmede yer almalıdır.
1.1.6 ? Müşterinin kiraladığı otomobille kaza yapması sonucunda 3.şahıslara zarar vermesi halinde bu zarar işyeri sigortası tarafından karşılanmalı ve bu husus sözleşmede yer almalıdır.
1.1.7 ? İşyeri otomobiller için yetkili bir servisle sözleşme yapmış olmalıdır. Otomobillerin Karayolları Trafik Kanununa ve otomobilin fabrikalarının öngördüğü zaman veya kilometresine göre teknik bakımları yaptırılmalı ve bu belgelendirilmelidir.
1.1.8 ? Sözleşmede; müşterinin otomobili 3. şahıslara kiralanmayacağı; seyahat amacı dışında kullanamayacağı ve Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına göre taşınması suç sayılan her türlü eşya ve antikayı taşıyamayacağına ilişkin hükümler yer almalı ve işyerince sözleşme imzalanırken bu hususlar müşteriye önemle hatırlatılmalıdır.
1.1.9 ? Sözleşmede veya ekinde; kira süresi, stepnenin, avadanlıkların, aksesuarların durumu ile otomobil üzerinde çizik, darbe, boya hasarı, benzin miktarı vb. hizmete engel olmayan fiziki eksiklikler belirtilmelidir.
ICS 03.220.20 TÜRK STANDARDI TS 12652/Nisan 2000
1.1.10 ? Müşteri ile yapılan sözleşmenin yasal bir sebep olmaksızın işyerince tek taraflı fesh edilmeyeceği sözleşmede yer almalıdır.
1.1.11 ? İşyerinin; en az 4 şehirde/bölgede şubesi bulunmalı veya bu şehirlerde/bölgelerde hizmet veren diğer iş yerleri ile sözleşmesi olmalıdır.
1.1.12 ? İşyeri, işyeri sigortası ile birlikte tüm otomobillerine Karayolları Trafik Yasası uyarınca mecburi mali mesuliyet sigortası, koltuk sigortası ve ferdi kaza sigortası yaptırmalıdır.
1.1.13 ? Müşteri kaza yapması halinde durumu işyerine en kısa sürede bildirmek ve otomobili koruma altına aldırmakla sorumludur (bu işlemleri yapamayacak halde olduğunun doktor raporuyla belirlendiği durumlar hariçtir).
1.1.14 ? İşyerince, kiralanan otomobilin yolda arızalanması halinde müşterinin nasıl hareket edeceğine dair yazılı talimat hazırlanmalı ve bu talimat otomobilin içinde bulundurulmalıdır.
1.1.15 ? Kiralanan otomobille kaza yapılması ve kazada yaralanma olması halinde, işyerince yaralının en yakın sağlık kuruluşunda tedavi edilmesine yardımcı olunmalı ve müşterinin geri dönüş giderleri karşılanmalıdır.
1.1.16 ? Kiralanan otomobilin; seyir veya park halinde iken müşterinin kusuru olmaksızın, resmi makamlarca alıkonulması veya müsaderesi halinde, geri alınması için yapılacak her türlü masraf işyeri tarafından karşılanmalıdır.
1.1.17 ? Kira süresi içerisinde otomobil için gerekebilecek bakım, yağ değişimi, yağlama, yedek parça değişimi vb. işlemler için yapılacak harcamalar, fatura karşılığı işyerince ödenmeli ve yapılacak bu işler için geçen süre kiralama süresine ilave edilmelidir.
1.1.18 ? Müşteri kira süresi bitiminde otomobil ve işyerine ait her türlü belge ve evrakları teslim etmelidir.
1.1.19 ? İşyerince; müşterinin talebi halinde otomobil şoförüyle birlikte kiralanabilmelidir.
1.1.20 ? Kiralanan otomobilin zamanında teslim edilmediği hallerde, müşteri süre aşımını işyerine bildirmeli, süre aşımı sürekli hale gelmesi halinde işyeri tarafından sözleşme iptal edilebilmeli, zaman aşımının makul bir süre olmaktan çıktığı hallerde işyeri emniyeti su istimal nedeni ile durumu polis veya kolluk kuvvetlerine bildirebilmelidir.
1.1.21 ? İşyerinde otomobillerin model ve markalarına göre kiralama ücret tarifesi bulunmalı ve istendiğinde müşteriye gösterilmelidir.
1.1.22 ? İşyerinde hizmetler için bir dokümantasyon birimi kurulmalı; bu hizmet bilgisayar ortamında verilmeli ve varsa diğer şubeleri ile on-line bağlantısı bulunmalıdır.
1.1.23 ? İşyerince; Ticaret Gazetesi, imza sirküleri, oda kayıt belgesi, vergi levhası, işyeri açma ruhsatı, çalışma ruhsat vb belgeler müşterinin incelenmesine ve görmesine hazır bulundurulmalıdır.
1.1.24 ? Müşteriye kredi kartı ile de otomobil kiralayabilme hizmeti verilmelidir.
1.1.25 ? İşyerince, otomobil kiralama hizmetine ilişkin bilgilerin gizliliğine riayet edilmelidir.
1.1.26 ? İşyerinde; müşterinin 24 saat süreyle haberleşebileceği sistem veya düzenleme bulunmalıdır.
1.1.27 ? Kiralanan otomobilin müşteriye park yerinde teslim edilmesi halinde; müşteri park yerine
götürülebilmelidir.
ICS 03.220.20 TÜRK STANDARDI TS 12652/Nisan 2000
1.1.28 ? İşyerince, en az 10 tanesi işyeri mülkiyetinde olması şartıyla en az 25 otomobille kiralama hizmeti verilmelidir.
1.1.29 ? Kiralanan yerli otomobillerin yaşları en fazla 5 olmalıdır.
1.1.30 ? Otomobillerin en az %10 nun da sigara içilmeyecek şekilde hizmet verilebilmesi için gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.
1.1.31 ? Otomobillerde; trafik mevzuatının öngördüğü trafik ekipmanları bulunmalıdır.
1.1.32 ? İşyerince otomobiller, her an hizmete sunulacak şekilde hazır tutulmalıdır
1.1.33 ? İşyerinde; işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili tedbirler alınmış olmalıdır.
1.2 ? İŞYERİNİN BİNASI VE MEKANLAR İLE İLGİLİ KURALLAR
1.2.1 ? İşyeri tercihan şehir merkezinde veya toplu ulaşım araçları ile ulaşılabilecek yerlerde olmalı; başka bir işyeri veya meskenle doğrudan irtibatı bulunmamalıdır.
1.2.2 ? İşyerinde; idari birim, müşteri bekleme yeri, kiralama iş ve işlemleri ile işyerinin diğer hizmetlerinin yürütüldüğü birim, sıcak ve soğuk içeceklerin hazırlandığı yer, münferit veya müstakil kullanım özelliğinde WC bulunmalı; bu birim ve mekanlarda uygun mefruşat
ve donanımlar olmalıdır.
1.2.3 ? İş yeri tabi olarak havalandırılmalı, bunu mümkün olmadığı hallerde TS 3419 1)?a uygun mekanik
havalandırma tertibatı bulunmalı; aydınlatma TS IEC 60364-1?e uygun olmalı ve elektrik tesisatının topraklanması TS 10025?e göre yapılmalı; TS 266?ya uygun su bulunmalı ve su tesisatı TS 828?e göre düzenlenmiş olmalı; tuvalet ve lavabo TS 8357?ye göre yapılmalı; yangına karşı TS 4156 da öngörülen tedbirler alınmalı;
bulunması halinde asansör TS 863?e uygun olmalı yangın merdiveni bulunmalı; işyeri uygun bir sistemle ısıtılmalı ve ısıtmada o yerleşim birimi yetkililerince belirlenen yakıt kullanılmalıdır.
1.2.4 ? İşyerinin yakınında, kendi kullanımına ait, TS 10551?e uygun özellikte en az 5 otomatik park yeri bulunmalıdır.
1.2.5 - Otomobillerin yıkanabilmesi için park yerinde yıkama sistemi bulunmalı veya TS 11526?e uygun bir otomobil yıkama yeri ile sözleşme yapılmış olmalıdır.
1.2.6 ? İşyerinde çevre sağlığı ve mevzuatı ile ilgili tedbirler alınmış olmalıdır.
1.3 ? TEKNİK DONANIMLA İLGİLİ KURALLAR
1.3.1 - Otomobillerin her an hizmete sunulmasını sağlamak için, periyodik bakımlarının dışında kalan; benzin, motor suyu, cam sileceği suyu, akü, elektrik aksamı, mekanik aksamı, devir-daim hortumları, tekerlekler vb nin genel bakım ve kontrollerini sağlamak üzere;
İşyerinde,
- Voltmetre,
- Açık ağızlı anahtar takımı,
- Pense,
- Çeşitli tip tornavida,
- Akü uzatma kablosu,
- Bijon anahtarı,
vb takım ve cihazlar bulunmalıdır.
1) Bu standardı metninde atıf yapılan standartların numaraları, yayım tarihleri, Türkçe ve İngilizce isimleri kapak arkasında verilmiştir.
ICS 03.220.20 TÜRK STANDARDI TS 12652/Nisan 2000
1.4 ? PERSONEL İLE İLGİLİ KURALLAR
1.4.1 ? İşyeri sorumlusu, yüksek öğrenim görmüş olmalı ve en az bir yabancı lisan bilmelidir.
1.4.2 ? İşyerinde çalışan diğer personelin öğrenim ve beceri seviyeleri verdikleri hizmete uygun olmalı ve görev yetki ve sorumlulukları belirlenmelidir.
1.4.3 ? Çalışan personele işyerinin ilke ve prensiplerine göre hizmet içi eğitim verilmeli ve buna ilişkinbelgeler dosyalarında saklanmalıdır.
1.4.4 ? İşyerinde çalışanlar; ad, soyad ve görev ünvanının yazılı olduğu yaka kartı taşımalıdır.
1.4.5 ? Otomobillerin müşteriye teslimlerinde önce teknik kontrollerini yapmak ve kayıtlarını tutmak üzere, yasal oto tamircisi kalfalık belgesine sahip bir eleman bulunmalıdır.
1.4.6 ? İşyerinde yabancılara döviz, viza vb işlemler hakkında bilgi verilebilmeli ve bu hizmetler için bir eleman görevlendirilmiş olmalıdır.
2- ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER
2.1 ? İşletmeciler bu standart uygun olarak çalıştıklarını beyan ettikleri işyeri için istendiğinde standarda uygunluk beyannamesi vermek veya göstermek zorundadır. Bu beyannamede söz konusu işyerinin Madde1 deki kurallara uygunluğunu belirtmeleri gereklidir.
YARARLANILAN KAYNAKLAR
Oto kiralama hizmeti veren işyerlerinin incelenmesi ve yetkililerden alınan bilgilerin değerlendirilmesi. |
